Andrzej Seweryn – skąd przyszedłem?
Punkt wyjścia
Historia, która zaczęła się od telefonu z telewizji
Poszukiwania przodków Andrzeja Seweryna przeprowadziłem na zlecenie TVP, na potrzeby programu Daję Słowo. Maciej Orłoś. To był projekt szczególny – nie tylko ze względu na osobę, ale i na to, co udało się odkryć. Za nazwiskiem Seweryn kryją się trzy zupełnie różne światy: galicyjskie mieszczaństwo z funkcjami publicznymi, chłopi z Lubelszczyzny i zaściankowa szlachta z północnego Mazowsza. Wszystkie te linie splotły się w Warszawie, w parafii św. Aleksandra, 18 października 1921 roku.
▶ Obejrzyj odcinek – LINK DO NAGRANIA
Badania przeprowadziłem w ciągu trzech tygodni – na potrzeby harmonogramu produkcji telewizyjnej.
Etap 1 – Analiza wstępna
Od czego zaczęliśmy
Na początku zebrałem informacje, którymi dysponowała rodzina, i określiłem strategię poszukiwań. Punktem wyjścia były karty rejestracyjne DP (Displaced Persons) – dokumenty wydane przez amerykańskie siły okupacyjne w Niemczech tuż po zakończeniu II wojny światowej. Alianci musieli zarządzać rzeszą przesiedlonych ludzi – zapewnić im opiekę, wyżywienie i zorganizować powrót do ojczyzny. Te karty okazały się pierwszym pewnym śladem.
Poszukiwania prowadziłem w księgach metrykalnych i archiwach historycznych na terenie trzech zaborów: austriackiego (Galicja – okolice Żabna i Tarnowa), rosyjskiego (Mazowsze i Lubelszczyzna). Trzy regiony, trzy języki dokumentów, trzy różne systemy administracyjne – każdy z nich wymagał odrębnego warsztatu archiwalnego.
Kluczowe odkrycia
Co udało się ustalić
Sewerynowie – elita mieszczańska z Galicji
Ród Sewerynów wywodzi się z Żabna koło Tarnowa. Nazwisko w formie Sewerin pojawia się tu co najmniej od 1773 roku – w spisie ludności jako mieszkańcy oppido Żabno. Pradziadek Wojciech Seweryn (ur. 1864) był dyrektorem szkół w regionie i aktywnie walczył o prawa nauczycielskie – w prasie z epoki, jeszcze z okresu zaborów, odnalazłem liczne ślady jego działalności. Prapradziadek Józef Seweryn pełnił urząd wójta Żabna.
Adamscy – murarz z Pragi i szlachta zagrodowa z Mazowsza
Historia babci Stefanii Adamskiej to zupełnie inny rozdział. Jej rodzice – Wincenty i Józefa Marcjanna Adamscy – zamieszkali na warszawskiej Pradze przy Strzeleckiej przed 1893 rokiem. Pradziadek był murarzem. Ale w tej linii kryje się niespodzianka: prababcia Dąbrowska urodziła się w Nurze na północnym Mazowszu i wywodziła się z dawnej szlachty dziedzicznej – właścicieli niewielkich części wsi, którzy pracowali na roli jak chłopi, lecz przez pokolenia przechowywali pamięć o szlacheckim rodowodzie.
Dokumentacja archiwalna
Najstarsza odnaleziona metryka pochodzi z 1810 roku. Ród Sewerynów udokumentowany źródłowo od 1773 roku
Oś czasu
Historia rodziny – krok po kroku
Rok 1773
Najstarszy potwierdzony przodek
Sewerynowie wymienieni w spisie ludności oppido Żabno jako ugruntowana rodzina mieszczańska
Rok 1810
Najstarsza odnaleziona metryka
Dokument kościelny łączący linię przodków z konkretnym miejscem i datą
Rok 1864
Urodziny Wojciecha Seweryna
Pradziadek Andrzeja Seweryna – dyrektor szkół, działacz na rzecz praw nauczycielskich
Rok 1921
Ślub dziadków
Józef Seweryn i Stefania Adamska biorą ślub w parafii św. Aleksandra w Warszawie
Efekty badań
Co otrzymał Pan Andrzej Seweryn
Dokumenty archiwalne
Kopie odnalezionych akt metrykalnych z języka łacińskiego, rosyjskiego i polskiego – każda opatrzona analizą i opisem źródła.
Raport historyczny
Opracowanie zawierające analizę historyczną wszystkich linii, kontekst społeczno-kulturowy epoki i opis odnalezionych dokumentów.
Drzewo genealogiczne
Wywód przodków ze wszystkich trzech linii – galicyjskiej, mazowieckiej i lubelskiej – sięgający końca XVIII wieku. Został zaprezentowany na opracowanym graficznie drzewie.
Wiedza o korzeniach
Poszukiwania, które przeprowadziłem, pozwoliły Andrzejowi Sewerynowi poznać historię swojej rodziny – przez pokolenia nieuporządkowaną, rozproszoną między trzema zaborami
Szczegóły projektu
Typ badań
Poszukiwania przodków – realizacja medialna
Region badań
Galicja, Mazowsze, Lubelszczyzna
Dawne zabory
Austriacki + Rosyjski
Języki dokumentów
Łacina, Rosyjski, Polski
Kluczowe liczby
1773
rok pierwszej wzmianki o rodzie Sewerynów
1810
rok najstarszego dokumentu
3
liczba regionów badań (Galicja, Mazowsze, Lubelszczyzna)
~30 str.
objętość raportu historycznego
Następny krok
Historia Twojej rodziny czeka na odkrycie
Chcesz wiedzieć, skąd pochodzi Twoje nazwisko i kim byli Twoi przodkowie?